Haber
PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ-SİCİL NOTU UYGULAMASI HUKUKİ BİLGİ NOTU
07 July 2023
· GENEL MERKEZ
PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ-SİCİL NOTU UYGULAMASI HUKUKİ BİLGİ NOTU
“Çağın gereklerine uygun olmayan sicil notu uygulamasının 25.02.2011 tarihinde 6111 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmasından sonra kamu kurumlarında herhangi bir başarı değerleme ölçütüne yer verilmemiş olması ve aynı kanunun 110. Maddesinin “Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir” şeklinde düzenlenmesi büyükşehir belediyelerinde çalışan personelin başarı değerleme ölçütleri hazırlama işinin kurumların kendileri tarafından geliştirilebileceğine imkan tanıyan ifadeler, özellikle özel sektör işletmeleri çalışanları için uygulanan performans değerlendirme uygulamalarının bir kamu kurumu olan büyükşehir belediyesi için de kullanılabilirliğinin önünü açmaktadır.” (Ramazan TİYEK, Yrd. Doç. Dr., BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEMUR PERSONEL PERFORMANS DEĞERLENDİRME UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ, dergipark.org.tr/tr/download/article-file/497344).
Sicil notu uygulamasını kaldıran 6111 sayılı kanuni düzenlemede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 64 ve 37. maddesinde yer alan “sicil” yerine “disiplin cezası almama” şartı getirilmiş olup ilgili yeni maddeler şu şekildedir (http://www.memurlar.net/haber/217873/):
- 64. maddenin yeni hali: "Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır."
- 37. maddenin yeni hali: "Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yıllık süre içinde herhangi bir disiplin cezası almayanların kazanılmış hak aylıkları kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir.
Öte yandan Anayasanın 128. Maddesi 2. Fıkrası uyarınca “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir” düzenlemesi de göz önünde tutulmalıdır.
Büyükşehir belediyesinde çalışan memur personelin ise performans değerlemesi ile ilgili yasal mevzuat 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 18. maddesinde yer alan Büyükşehir Belediye Başkanı’nın görev ve yetkileri arasında “belediye personelinin performansını değerlendirmek” ifadesi ile düzenlenmiştir. Belediye Başkanı’nın görev ve yetkileri arasında sayılan personel performans değerlendirmesinin nasıl yapılacağına dair herhangi bir uygulamadan bahsedilmemektedir. Ancak 2011 tarihinde sicil notlarının kaldırılmasını düzenleyen 6111 sayılı Kanun’un 110. Maddesinde “Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir” ifadesi yer almaktadır. Bu çerçevede bazı belediyelerin kendilerinin yapmış oldukları değerlendirme kriterleri kapsamında performans değerlendirme yaptıkları anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla “mevcut kanuni düzenlemeler büyükşehir belediyelerinde performans değerlendirme uygulamalarının yapılabileceğine imkan tanısa da yeni kamu yönetimi anlayışı gereği performans değerlendirme uygulamalarının çağın gereklerinden uzak kaldığı için yürürlükten kaldırılmış bulunan sicil notu uygulamasından farklı ve bireysel performans değerlendirmenin başarılı bir şekilde uygulandığı kurumsal performansın artırılmasını sağlayacak olan düzenlemelerin yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.” (a.g.y.)
DANIŞTAY KARARI
Sendikamız avukatlarından Uğur Yusuf DEMİR’in daha önce açtığı davada, sosyal denge tazminatındaki haksızlık, bu tazminatın yetkili sendika lehine eşitsiz uygulanması ve tazminatın bir koşulu olarak düzenlenen “PERFORMANS DEĞERLENDİRME FORMU” uygulaması, idari yargı denetiminden geçmiş, yerel İdare Mahkemesi davada lehimize karar vermiş olsa da, Danıştay “Performans Değerlendirme Formu” yönünden şu gerekçelerle yerel mahkeme kararını bozmuş ve performans değerlendirme formu uygulamasını KOŞULLU OLARAK hukuka uygun bulmuştur. İlgili bölüm karar gerekçesi şöyledir:
“…idari işlemlerin yetki, şekil, konu, sebep ve amaç unsurlarının tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konulması, muhataplar arasında objektif, nesnel ve eşit işlem tesis edilebilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması gerekmekte olup, personele ödenecek olan sosyal denge tazminatının belirlenmesine yönelik olarak, öngörülebilir, somut ve objektif kıstaslar içeren Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin EK-2'sinde düzenlenen Performans Değerlendirme Formu ve 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine ilişkin düzenlemeler açısından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”
Dolayısıyla Danıştay, “Performans Değerlendirme” olgusuna hukuken vize vermiş, ancak “objektif, nesnel ve eşit işlem tesis edilebilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması”, “öngörülebilir, somut” olması şartlarına bağlamıştır.
SONUÇ : Yasal durumda “PERFORMANS SİCİL NOTU” müessesesini 611 sayılı yasa ilga ettiğinden, Anayasanın 128. Maddesi karşısında yasal dayanaktan yoksun Performans Sicil Notu uygulaması hukuka aykırıdır. Ancak Büyükşehir Belediye Kanunun 18. Maddesi delaletiyle, Danıştay ölçütleri çerçevesinde “belediye personelinin performansını değerlendirmek” –performans sicil notu DIŞINDAKİ YÖNTEMLERLE- Danıştay’ın “objektif, eşit, somut, öngörülebilir ölçütlerde, uygulama birliği halinde” kıstas ve kurallarıyla mümkün olabilecektir. 07.07.2023
Avukat Doğan ERKAN
Tüm Yerel-Sen Hukuk Müşaviri